Skip to main content
O zapachach naturalnych

Czy wszystkie olejki eteryczne z cytrusów są fotouczulające?

Lato w pełni rozkwita, mijam codziennie pokrzywione jabłonie, jabłka powoli nabierają czerwieni, można już się nadziać na soczyste mirabelki pod stopami, które przejrzałe pachną winem, to dla mnie znak, że lato jest w pełnej dojrzałości. 


Każdego roku zachwycam się starymi jabłoniami, to żywe obrazy sycące wzrok, piękno samo w sobie.


Spędzamy wiele godzin na słońcu a jako, że jesteśmy na profilu bottanicum gdzie prawię o zapachach naturalnych na pewno wielu z Was używa olejki eteryczne w różnych formach.


Na niektóre pachnące esencje w słoneczne dni należy uważać ponieważ są one fototoksyczne i fotouczulające, w kontakcie ze skórą mogą ją podrażnić a w skrajnych przypadkach poparzyć i tutaj moja mała uwaga, olejki eteryczne w wysokim stężeniu również te nie fototoksyczne mogą poparzyć skórę, dlatego ważne są stężenia w kompozycjach zapachowych, które mają kontakt ze skórą.


No dobrze, ale o co chodzi w fototoksyczności olejków eterycznych?


Fototoksyczność jest rodzajem reakcji, która powstaje w kontakcie ze światłem słonecznym.

Składniki chemiczne w niektórych olejkach eterycznych wiążą się z DNA skóry i dochodzi do reakcji ze światłem UV co w efekcie uszkadza tkankę i powoduje podrażnienie lub oparzenie, odpowiedzialne są za to tak zwane furokumaryny. 


Najbardziej znane z fototoksyczności są olejki eteryczne z cytrusów, ale nie jest tak, że wszystkie mogą być powodem poparzeń, ważną kwestią jest w jaki sposób zostały pozyskane. 


Olejki eteryczne destylowane parą wodną mają w swoim składzie mniej składników fototoksycznych natomiast olejki eteryczne wytłaczane lub tłoczone na zimno mają więcej w składzie fototoksycznych cząsteczek, lecz nie wszystkie olejki eteryczne z cytrusów tłoczone na zimno wywołują podrażnienia i na odwrót.


Należy wiedzieć, że kosmetyki, w których są zawarte olejki eteryczne podlegają normom unijnym IFRA i nie mogą przekroczyć wytyczonych stężeń, nie wspominam o perfumach, ponieważ ze świecą szukać perfum komercyjnych gdzie będą się znajdowały olejki eteryczne, a jeśli już tam będą to w znikomej ilości, perfumy również podlegają normom IFRA.


Jeżeli natomiast tworzysz samodzielnie perfumy, oliwki do masażu oraz kosmetyki, w których używasz olejków eterycznych dobrze wiedzieć jakie są normy oraz, które olejki eteryczne w kontakcie ze skórą w lecie mogą wywołać jej podrażnienia.


Jeżeli chodzisz na solarium również możesz być narażony/a na fotouczulenie olejkami eterycznymi, natomiast jeśli się posmarujesz dobrym kremem przeciwsłonecznym i twoja skóra zostanie zabezpieczona olejki eteryczne jej nie podrażnią. 


Poniżej podaję olejki eteryczne, które mogą wywołać podrażnienia skóry w kontakcie z promieniami UV. Pamiętajcie, że olejki eteryczne w kosmetykach, które zmywamy oraz w aromaterapii nie są fotouczulające ;)

Lista olejków eterycznych, które poniżej znajdziecie pochodzi z książki “Essential Oil Safety” Roberta Tisseranda i Rodneya Younga.


  • Klementynka tłoczona na zimno
  • cytryna tłoczona na zimno
  • limonka tłoczona na zimno
  • liść mandarynki tłoczony na zimno
  • gorzka pomarańcza tłoczona na zimno
  • limonka tłoczona na zimno
  • grejpfrut tłoczony na zimno


Inne olejki eteryczne mogące fotouczulać to:


  • korzeń arcydzięgla
  • opopanaks
  • ruta
  • aksamitka
  • kminek
  • liść selera
  • liście lubczyka
  • pasternak


Bezpieczne olejki eteryczne, które nie wywołują fotouczulenia to:


  • Czerwona pomarańcza tłoczona na zimno lub destylowana parą wodną
  • limonka destylowana parą
  • mandarynka tłoczona na zimno lub destylowana parą wodną
  • słodka pomarańcza tłoczona na zimno lub destylowana parą wodną
  • tangelo tłoczony na zimno lub destylowany parą wodną
  • yuzu tłoczony na zimno lub destylowany parą wodną
  • petitgrain
  • bergamotka destylowana parą oraz ta, która ma usunięty ze składu bergapten


Dobrą wiadomością jest to iż nadal możesz używać latem olejki eteryczne, które są określane fototoksycznymi, lecz rozsądnie i z umiarem w odpowiednich rozcieńczeniach.


Tutaj można przejrzeć normy IFRA https://ifrafragrance.org/docs/default-source/ifra-code-of-practice-and-standards/ifra-standards---48th-amendment/ifra-standards-in-full---booklet.pdf



Mam nadzieję, że entuzjaści olejków eterycznych nabrali wiedzy i możemy wyruszać bezpiecznie z różnymi miksturami z olejków eterycznych na wakacyjne wojaże :)


Autorem obrazu z cytrusami jest Натюрморт с фруктами. Ян Франс ван Сон (1658-1701)

Autorką obrazu z dziewczyną jest Bryce Cameron Liston

Monika